Sociaal domein

Verschillen :
In de verschillenanalyse worden alleen de verschillen tussen begroting en werkelijkheid toegelicht die niet voortkomen uit kapitaallasten en de meerjarige incidentele projecten. Zie hiervoor de toelichting onder 2.2 Basisbegroting.

Hieronder is een samenvattende tabel van lasten en baten binnen hoofdtaakveld 6 Sociaal domein opgenomen.

Bedragen x 1.000 euro

Bedragen x 1.000 euro

Bedragen x 1.000 euro

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
Het voordeel wordt verklaard door de begrotingssystematiek van de meerjarige incidentele projecten. Dit betreft met name de 'Opvang vluchtelingen Oekraïne'. Gezien de omvang van dit project een korte toelichting:

Opvang vluchtelingen Oekraïne
Vanuit het Rijk worden middelen ontvangen, gebaseerd op een normbedrag voor het aantal beschikbaar gestelde bedden en de opvangperiode. Op basis van onze aanvragen bedraagt de bijdrage voor de gemeentelijke opvang 6,4 miljoen euro, over 2025. Hiervoor worden diverse kosten gemaakt. Het gaat hierbij om huisvestingskosten, het afnemen van schoonmaakdiensten, personele inhuur zoals onder andere een locatiemanager, huismeesters, tolken en uitvoeringskosten. De werkelijke kosten bedroegen 4,9 miljoen euro. Omdat de regeling niet gewijzigd is gaan wij ervan uit dat het Rijk net als voorgaande jaren niet overgaat tot terugvordering van het restant op het normbedrag. Het voordelig saldo 2025 bedraagt 1,5 miljoen euro, deze is volledig gestort in de bestemmingsreserve opvang vluchtelingen.

6.3 Inkomensregelingen
Het voordeel van 512.000 euro is te verklaren door een nadeel van 171.000 euro op de begrotingssystematiek van de meerjarige incidentele projecten en een voordeel van 683.000 euro op de overige onderdelen van inkomensregelingen.
Het voordeel op de inkomensregelingen betreft de inkomensvoorziening-BUIG (inclusief de herwaardering van de vorderingen) met een voordeel van 267.000 euro, een voordeel op de minimamiddelen van 345.000 euro, o.a. door lagere kosten op de collectieve ziektekostenverzekering (vooruitlopend op de bezuinigingstaakstelling in 2026) en een voordeel op incidentele rijksmiddelen voor schuldenaanpak, een voordeel van 99.000 euro op kwijtschelding van belastingen (zie paragraaf 3.1 Lokale heffingen) en overige kleine nadelen van in totaal 28.000 euro. In lijn met de daling van het aantal uitkeringen voor levensonderhoud is ook het beroep op de minimaregelingen gedaald en was er minder vaak reden om kwijtschelding van gemeentelijke belastingen toe te passen.

Inkomensvoorziening-BUIG (Gebundelde uitkering)
Het voordelig saldo op de inkomensvoorziening van in totaal 267.000 euro wordt vooral verklaard door een voordeel op de kapitaalverstrekking zelfstandigen. Het voordeel op de inkomensvoorziening is uitgewerkt in onderstaande tabel. Tegen de landelijke trend in daalde het aantal uitkeringen in Almelo en daarmee is het financieel resultaat positief in 2025. Per saldo resulteert dit in een voordeel van 1,67 miljoen euro t.o.v. een tekort van 750.000 euro waarmee in de programmabegroting 2025 rekening gehouden was.

Waardering vordering inkomensvoorziening-BUIG
Er heeft een lagere waardering van de bijstandsvorderingen plaatsgevonden dan begroot. De bijstandsvorderingen zijn per saldo 239.000 euro lager gewaardeerd, enerzijds door een forse afname van de daadwerkelijke vorderingen op grond van de Participatiewet, IOAW en IOAZ, en anderzijds door een verlaging van de getroffen voorziening voor oninbaarheid.

6.4 Begeleide participatie
Per saldo kan het voordeel voor 308.000 euro verklaard worden door de begrotingssystematiek van de meerjarige incidentele projecten. Het overige voordeel van 170.000 euro wordt verklaard door een lagere stijging van de personeelskosten SW dan verwacht.

Wmo (6.6 en 6.711 t/m 6.714)
Het voordeel op Wmo bedraagt per saldo 650.000 euro. Dit komt vooral door veranderingen in de inzet en inkoop van verschillende voorzieningen. Bij de maatwerkvoorzieningen Begeleiding individueel en Dagbesteding heeft de nieuwe inkoop geleid tot een verschuiving van de zwaardere naar de lichtere producten. De uitbreiding van het aantal wijkkamers heeft daarnaast gezorgd voor minder gebruik van de lichtere vorm van dagbesteding, omdat inwoners vaker een passend aanbod in de wijk vinden. Ook bij huishoudelijke ondersteuning is een verdere daling van het gebruik zichtbaar.

Jeugd (6.751 t/m 6.763, 6.792, 6.821 en 6.822)
Het voordeel op Jeugd bedraagt 670.000 euro. Verreweg het grootste deel hiervan wordt veroorzaakt door de vaststelling van de subsidies voor het orthopedagogisch behandel- en leefklimaat 2024 ter hoogte van 700.000 euro. Dit betreft een incidenteel voordeel in 2025.
Daarnaast hebben zich als gevolg van de nieuwe inkoop per 2025 verschuivingen voorgedaan binnen de taakvelden Jeugdhulp. Deze verschuivingen waren bij het opstellen van de begroting nog niet één-op-één verwerkt. Het financiële effect van deze verschuivingen is per saldo nagenoeg nihil.

6.811 Beschermd Wonen (Wmo)
Het nadeel bedraagt 436.000 euro waarvan 166.000 euro veroorzaakt wordt door de begrotingssystematiek van de meerjarige incidentele projecten.

Vanaf de tweede helft van 2025 zien we een stijging van het aantal indicaties beschermd wonen door de bewuste keuze in het centrumgemeentegebied van Almelo voor de uitbreiding van het aantal plekken om de wachtlijsten te beperken. Hierdoor stijgt het aantal inwoners dat gebruik maakt van deze voorziening in de subregio Almelo en worden de middelen voor beschermd wonen aangewend voor het doel waarvoor deze bestemd zijn. Daarnaast hebben we te maken met een afgenomen uitstroom als gevolg van het gebrek van woonruimte voor uitstromende cliënten. We zien hierdoor een langere indicatieduur. Ook wordt door indicatiestellers van het CIMOT een toename en verzwaring van problematiek gezien bij cliënten. Als laatste oorzaak voor de toename zien we een verminderde doorstroom naar de Wet langdurige zorg (Wlz). De toegang via het zorgkantoor is het afgelopen jaar strenger geworden. De hiervoor genoemde factoren leiden tot een stijging van rond de 9% van het gebruik van de voorziening beschermd wonen. Deze stijging leidt tot structureel hogere lasten.