Programma Sociaal en Vitaal

In veel KC’s is de ouderkamer in ontwikkeling, een kamer waar ouders informatie en activiteiten kunnen vinden over opvoeden en school. Ook heeft de werkgroep KC een Kindcentrumgids ontwikkeld. Deze wordt in 2026 gepresenteerd.

In 2025 is aan acht basisscholen subsidie toegekend vanuit de laatste subsidieronde van School en Omgeving. Binnen de coalitie – bestaande uit de schoolbesturen Varietas, Viadere, kinderopvang Humankind, stichting Avedan Welzijn en de gemeente Almelo – is verder gebouwd op de stevige basis die in voorgaande jaren is gelegd.
De jarenlange ervaring met de werkwijze van IKC Actief vormt nog steeds het fundament. Deze aanpak biedt een gestructureerd programma in samenwerking met de buitenschoolse opvang, gericht op sport, cultuur, techniek en mentaal welbevinden. In 2025 is een aanbod van tien uur per week per school gedraaid, waarvan gemiddeld de helft van de leerlingen gebruik maakt.
Dankzij een succesvolle landelijke lobby, waarin ook de goedlopende uitvoering in Almelo een belangrijke rol heeft gespeeld, is het programma inmiddels structureel gefinancierd. Dit creëert ruimte voor schoolspecifieke invulling en het toevoegen van beroepsoriëntatie, waardoor het aanbod nog beter aansluit bij de behoeften van leerlingen en de context van de school. Door deze structurele borging is de continuïteit van het naschoolse programma ook na afloop van de huidige subsidieregeling – eind schooljaar 2027/2028 – gewaarborgd.

In 2025 is het netwerk 12–18 jarigen verder doorontwikkeld op basis van de in 2023 opgezette samenwerkingsstructuur. Het gezamenlijke actieplan is herijkt in een werksessie met stuurgroepleden, waarbij is voortgebouwd op dezelfde drie strategische doelen. De focus lag hierbij op het aanscherpen van de operationele uitwerking, waardoor rollen, verantwoordelijkheden en uitvoering duidelijker zijn vastgelegd. Daarnaast is het netwerk versterkt door het toevoegen van nieuwe partners en het verdiepen van de samenwerking binnen de stuurgroep en werkgroep. Hiermee is een stevig fundament gelegd voor verdere implementatie en prioriteiten in 2026.

De inhoudelijke onderdelen die door de werk- en stuurgroep zijn opgepakt in 2025:

Jongerenparticipatie
Om beter aan te sluiten bij wat jongeren belangrijk vinden in hun leven, buurt en stad, heeft de gemeente Almelo Kennispunt Twente opdracht gegeven om een jongerenenquête uit te voeren onder jongeren van 12 tot en met 18 jaar. In totaal hebben 579 jongeren dit ingevuld. Jongeren zijn vrij positief over het wonen in Almelo. Ze waarderen hun woonplek gemiddeld met een 7,5. Vaak genoemde verbeterpunten zijn meer activiteiten voor jongeren, betere voorzieningen (winkels, horeca), meer evenementen, een veiligere wijk, meer groen en natuur, en ontmoetingsplekken.
Op 11 december 2025 is een eerste Jongerenparticipatiebijeenkomst geweest als vervolg op de enquête. De opkomst was groot; 39 jongeren. Na de bijeenkomt hebben de eerste 5 jongeren zich aangemeld om verder door te praten in een eventuele jongerendenktank in Almelo.

Mentaal welbevinden - levenslessen op scholen
Vanaf september 2025 zijn we op twee VO-scholen gestart met THINK op school, een lessenreeks gericht op het mentale welbevinden van leerlingen. De lessen helpen leerlingen inzicht te krijgen in hun gedachten, gevoelens en gedrag. THINK draagt bij aan het versterken van veerkracht, zelfvertrouwen en sociale vaardigheden. De eerste signalen vanuit de scholen zijn positief en laten betrokkenheid en open gesprekken tussen leerlingen zien. Om zicht te krijgen op de effecten zijn we gestart met het monitoren van THINK.

Ouderbetrokkenheid
De voorbereiding voor een stedelijke ouderavond, toegankelijk voor alle ouders van Almelose leerlingen in het voortgezet onderwijs heeft in 2025 plaatsgevonden. De ouderavond vindt plaats in februari 2026. Het thema voor deze avond is pubers en hun mentaal welbevinden.

Sociale kaart preventie
In 2025 is samen met Plan de campagne en de lijn Uitvoering Sociaal actief gewerkt aan een nieuwe digitaal toegankelijke sociale kaart voor Almelo. Door de sociale kaart is voor professionals en inwoners het aanbod van algemene en voorliggende voorzieningen in beeld, waardoor hulp sneller en laagdrempeliger wordt geboden. Voorjaar 2026 gaat de sociale kaart live.

Overige activiteiten:
Week van Respect 2025; In 2025 hebben wij ons aangesloten bij de Week van Respect, een jaarlijkse landelijke campagne die aandacht vraagt voor respectvol met elkaar omgaan. Tijdens deze week staan thema’s als gelijkwaardigheid, eerlijkheid en samenleven centraal. Via scholen, jongerencentra, huiskamers en online activiteiten zijn 5.473 jongeren bereikt. Jongerenwerkers van Avedan gingen met jongeren in gesprek over onderwerpen zoals respect, eerlijkheid en samenleven, en boden ruimte voor open dialoog. Daarnaast deelden gastsprekers hun persoonlijke verhalen en gingen ze in gesprek met leerlingen. Deze ontmoetingen zorgden voor herkenning, inspiratie en constructieve gesprekken over het belang van respect in de samenleving. Op diverse locaties; waaronder 14 scholen, kinderopvangorganisaties en jongereninlopen, is actief gewerkt aan het creëren van een veilige en respectvolle leeromgeving waarin iedereen zich gehoord en gewaardeerd voelt.

School’s Cool Twente 2025; In 2025 is de in 2024 gestarte samenwerking met School’s Cool Twente in Almelo verder voortgezet. Het programma heeft bijgedragen aan de begeleiding van jongeren door middel van mentoraten en persoonlijke ondersteuning. In 2025 zijn 11 jongeren aangemeld; acht hebben al een mentor, bij drie moet de koppeling nog volgen al hebben de intakegesprekken al wel plaatsgevonden.
Daarnaast hebben 14 mentoren zich aangemeld bij het programma en is het netwerk van School’s Cool Twente in Almelo verder versterkt door samenwerking met scholen zoals Basisschool Wijzer, Het Palet, Het Erasmus, Canisius en De Welle en met organisaties zoals Avedan, wijkteams, schoolmaatschappelijk werk en leerplichtambtenaren.

Maatschappelijke Diensttijd (MDT); In 2025 is binnen MDT in Almelo uitvoering gegeven aan de Noaberdeal. In totaal namen 153 jongeren deel aan MDT-trajecten binnen de sectoren sport, onderwijs, cultuur en zorg & welzijn. Samen leverden zij 12.240 vrijwilligersuren, waarmee zij een zichtbare bijdrage leverden aan de stad. MDT bood jongeren de kans om talenten te ontwikkelen, werkervaring op te doen en iets te betekenen voor een ander. De aanpak was laagdrempelig en gericht op leren door doen, met begeleiding vanuit betrokken organisaties. Uit de impactmeting blijkt dat 63% van de deelnemers na afloop actief blijft in vrijwilligerswerk. Daarmee draagt MDT structureel bij aan maatschappelijke betrokkenheid, persoonlijke ontwikkeling en duurzame inzet van jongeren in Almelo.

Rijke Schooldag
De pilot Rijke Schooldag VO laat zien dat er potentie is om jongeren te bereiken wanneer het aanbod laagdrempelig, herkenbaar en goed gestructureerd is. Uit de evaluatie blijkt dat sportactiviteiten het meest succesvol zijn en een brede doelgroep aanspreken. Sport verlaagt de drempel tot deelname en maakt het mogelijk om in korte tijd veel jongeren te bereiken. Daarnaast biedt sport een effectieve setting voor ontmoeting, talentontwikkeling en contact met jongerenwerk.
Een schoolgebonden, naschools aanbod bleek minder passend bij het ritme van leerlingen en organisatorisch kwetsbaar bij lage opkomst. Daarom is na de evaluatie gekozen voor een compacte doorstart met sportactiviteiten en toernooien in de wijk en stad.

Binnen het programma Sociaal en Vitaal wordt gewerkt aan een nauwe aansluiting met de ontwikkelingen binnen de hervormingsagenda jeugd. Zo passen de eerder genoemde interventies als THINK, de rijke schooldagen, het Tejo-huis, JIM en het jeugdhuis hierin.

In april 2025 heeft het Jeugdeducatiefonds een landelijk onderzoek uitgevoerd naar de effecten van het eten op school. Hieruit blijkt dat bijna 90% van de deelnemende scholen die eten op school organiseren merkt dat leerlingen minder honger hebben. Doordat leerlingen met een volle maag in de klas zitten, hebben ze meer energie, kunnen ze zich beter concentreren en zijn ze gemotiveerder. Ook de sfeer in de klas en op school is verbeterd. Daarnaast is bij 70% van de scholen de kennis over gezond eten toegenomen. Ook ervaren veel scholen een grotere betrokkenheid van ouders bij de schoolcarrière van hun kinderen. Op scholen waar ouders meehelpen bij de organisatie van de maaltijden leidt deze actieve rol tot meer sociale contacten, minder eenzaamheid, meer zelfvertrouwen en meer persoonlijke ambitie. Bron: ‘Samen eten verbindt’.
Het landelijk programma schoolmaaltijden is verlengd tot december 2028. Er doen in de gemeente Almelo 22 scholen (inclusief VO en VSO) mee met het programma Schoolmaaltijden die gekozen hebben voor de route ‘Maaltijden op school’.

Almelo en Enschede kennen buurten waar bestaanszekerheid, kansengelijkheid en leefbaarheid onder druk staan. Kinderen die hier opgroeien kennen andere schoolloopbanen dan kinderen met vergelijkbare cognities uit andere wijken, hun ouders werken niet of weinig door een stapeling van problemen die stress veroorzaken en de kwaliteit van de leefomgeving laat te wensen over. Een langjarige aanpak waarop we met de samenwerkende partijen vanuit de kansenagenda op willen inzetten. Een aanvraag voor de regiodeal op dit thema is helaas afgewezen.