Programma Sociaal en Vitaal

Strategisch doel 1:
In 2026 hebben we een beter werkend ecosysteem waardoor onze kwetsbare inwoners zich beter redden met minder hulp van de overheid en mentaal weerbaarder en veerkrachtiger zijn.

Trends
De cijfers in figuur 1 geven per half jaar - weliswaar met een vertraging van een jaar - weer
hoe groot het percentage jongeren in Almelo is dat jeugdhulp gebruikt. In de eerste helft van 2025 is dit percentage licht gedaald naar 12,8 %
In figuur2 zie je een lichte stijging van het percentage volwassenen en ouderen uit Almelo dat aangeeft veel regie over het eigen leven te hebben.

     
Figuur 1: Jongeren met jeugdhulp in Almelo   Figuur 2: Inwoners Almelo met veel regie over eigen    leven
bron: CBS indicatoren jeugdzorg   bron: GM Volwassenen en ouderen

Voor de andere tabellen: Strength and Difficulties Questionnaire (=SDQ) score kinderen en jeugd, de veerkracht volwassenen, de percentages eenzaamheid onder volwassenen en jeugd zijn nog geen nieuwe onderzoeken beschikbaar. Deze kunnen dan ook niet worden weergegeven.

Operationele cijfers

1] betreft de voorzieningen Mens door mens, persoonlijke coach, bemoeizorg en schoolmaatschappelijk werk
2] betreft deelnemers aan de ontmoetingsdagen van KomErbij, ontmoetingsplek op de begraafplaats ‘t Groenedael, Never2beAlone, wijkkamers en ontmoeting, dementie en ontmoeten

Het totaal aantal deelnemers aan de algemene voorzieningen en ontmoetingsplaatsen is ten opzichte van de start van het programma meer dan verdubbeld. De verdere stijging over 2025 is vooral te danken aan de uitbreiding van de wijkkamers, meer jeugdigen bij het Tejo-huis en de stijging en voortdurende deelname van de bezoekers op de ontmoetingsplek op de begraafplaats ’t Groenedael.

Rijkere verantwoording
Algemene voorziening Mens door Mens
Erin zocht al langer contact met andere mensen. “Door mijn ziekte ben ik veel mensen kwijtgeraakt, ik heb alleen nog mijn familie, één goede vriend en een online vriendin”.
Ze liep binnen bij de inloop van Mens door Mens en dat voelde meteen goed. “Omdat daar meer mensen zijn die een psychische kwetsbaarheid hebben, heeft niemand meteen een oordeel over jou. Je hoeft niks, je mag praten, maar ook dat hoeft niet. En ze doen gezellige dingen zoals een spelletjesavond of creatieve dingen”. Erin voelt zich meer betrokken en minder eenzaam.
“Mijn wereld is groter geworden en je hoeft niets anders mee te nemen dan jezelf en de motivatie om te herstellen. Ik weet van zoveel mensen dat ze psychische problemen hebben maar dat verbergen onder een masker. Ook jonge mensen kunnen eenzaam zijn. Dat taboe wil ik helpen doorbreken”.
Ontmoetingsplek begraafplaats 't Groenedael
De gastheren en gastvrouwen van de ontmoetingsplek geven aan:
“Mensen vinden het prettig om te praten, we krijgen vaak bedankjes voor het luisteren. Dat ze zo fijn hebben gepraat”. “Zo bijzonder om deelgenoot te mogen worden van iemands verlies”. “Vooral heerlijk als de mensen terugkomen en zeggen het gaat nu wel goed met mij”.

Figuur 3: Aantallen bezoekers ontmoetingsplek begraafplaats ’t Groenedael
Bron Avedan

Leeflab

Bram (projectleider):
“Tijdens een van onze straatacties raakte een wijkondersteuner in gesprek met een inwoner die kampte met problematische schulden. Dat gesprek bleek een kantelpunt. De wijkondersteuner schakelde onze veerkrachtcoach in, waarna er gericht aan een oplossing kon worden gewerkt. Wat mij raakt, is dat deze inwoner nu niet alleen actief bezig is met het oplossen van zijn schulden, maar ook weer meedoet in zijn straat. Dat is precies waar we het voor doen: één gesprek kan het verschil maken.”

In de eerste twaalf maanden van de intensievere uitvoeringsfase zijn 36 casussen opgepakt. Daarvan zijn 15 trajecten afgerond en 21 trajecten nog actief.

Mark (wijkregisseur)
“Onze ervaring leert dat straatacties doorgaans bijdragen aan een stijging van het veiligheidsgevoel in de wijk. In straat X zagen we echter dat dit effect niet vanzelfsprekend is. Het gevoel van veiligheid bleek daar kwetsbaar, mede door onderlinge spanningen tussen bewoners. Juist daarom is onze aanwezigheid zo belangrijk: doordat we er zijn, signaleren we vroeg wat er speelt en kunnen we ingrijpen voordat het verder escaleert.”

Strategisch doel 2:
Onze inwoners zijn zich bewuster van de noodzaak om gezond en vitaal te leven.

Trends
Er heeft een licht verschuiving plaatsgevonden met betrekking tot het aantal inwoners dat haar leefstijl wil aanpassen. Op de elementen minder alcohol drinken, gezonder eten en meer ontspannen scoren we iets beter. Alleen op het element “wil stoppen met roken” scoren we minder.

   
Figuur 4 Inwoners die hun leefstijl willen aanpassen      Figuur 5 Inwoners met een gezond gewicht
Bron: GM Volwassenen en ouderen            Bron: GM Volwassenen en ouderen

De trendcijfers m.b.t. eetgewoontes zijn helaas aangepast in de gezondheidsmonitor en kunnen dus niet meer worden vergeleken.

Operationele cijfers

1] betreft o.a. de leefstijlmakelaar, Nationale Wandel Uitdaging, Game eet en match en Fief worden en fief blijven

Het aantal deelnemers aan leefstijlbevorderende activiteiten is gestegen met ca 65%t.o.v. de start van het programma.

Rijkere verantwoording
Nationale Diabetes Challenge, tegenwoordig de nationale wandeluitdaging
Anis loopt met een speciale wandelgroep voor mensen met diabetes. “Het is gezellig. Ik ben het levende bewijs dat je diabetes de baas kunt worden door te lopen. Ik gebruik nog maar 4 tabletten per dag, dat waren er 8 en van de 6 spuitjes die ik moest zetten is er nog maar 1 over. Als mensen 3 kilometer kunnen wandelen, moedig ik ze ook aan om 3,5 km te proberen.” Zelf heeft hij ook zijn grenzen verlegd. Hij begon met korte wandeling en nu loopt hij elke dag 10 km voor zijn werk, van de ene vestiging naar de andere.
Jogg
150 peuters en kleuters hebben 4 dagen gewandeld rondom de schoollocatie. Bij dit event was er aandacht voor laagdrempelig bewegen, samenhorigheid en gezonde voeding. Beide scholen waren heel enthousiast en hebben ook andere scholen aangestoken waardoor er in 2026 meer scholen mee willen doen.
Een van de deelnemende leerkrachten: “Wat vonden we het gezellig om samen te wandelen! Lekker in de frisse buitenlucht, onze peuters en kleuters hebben met trots een medaille ontvangen. Rondom de dagelijkse wandeling besteedden we in de klas aandacht aan hoe fijn en belangrijk bewegen en gezonde voeding is”.
FestivAlmelo
Alle activiteiten bij FestivAlmelo zijn gemiddeld 70% gevuld. Er komen meer kinderen dan zich hebben opgegeven, met name in de zomervakantie. Dit jaar heeft voor het eerst ook de bibliotheek meegewerkt. Uit de enquête waarderen de deelnemers de activiteiten gemiddeld met een 8,3.
Pact Scheiden zonder Schade
Bij het Buddy project zijn er inmiddels 18 vrijwillige buddy's, waarbij meerdere trajecten zijn afgerond.
De gemiddelde geluksscore aan het begin van het traject is een 3 en na afronding van het traject een 8.
Voor meer informatie over 3 jaar Scheiden zonder schade, Scheiden-zonder-schade-BOEKJE

Strategisch doel 3:
Onze 0-23 jarige Almeloërs groeien gezonder en vitaler op en ze ontwikkelen hun talenten beter.

Trends
De tabellen laten het schooladvies zien van de deelnemende scholen ten opzichte van het schooladvies van de overige scholen in Almelo. Met als ambitie om de verschillen in schooladviezen tussen de deelnemende scholen aan School en Omgeving (de Rijke Schooldag) en de overige scholen in Almelo te verkleinen (de percentages tussen de twee balken zouden dan meer met elkaar overeen moeten gaan komen).
Als we de startsituatie van het programma vergelijken met de laatste schooladviezen lijken de schooladviezen van de scholen die deelnemen aan de rijke schooldag en de referentiescholen in elkaar te schuiven en meer op elkaar aan te sluiten. De scholen die deelnemen aan de Rijke Schooldag laten een lichte stijging zien in HAVO/VWO adviezen en komen dichter in de buurt van de referentiescholen.

Figuur 6. Schooladviezen Rijke Schooldag scholen (2022/2023)
Bron: Dienst Uitvoering Onderwijs

Operationele cijfers

In totaal hebben ongeveer 1.269 leerlingen op 8 basisscholen meegedaan. De aantallen en percentage deelnemers zijn niet verder gestegen ten opzichte van het vorig jaar.

¹ In augustus 2025 zijn basisschool Step en De Wierde gefuseerd, dit kan impact hebben gehad op het deelnamepercentage.

Rijkere verantwoording
School en omgeving – Geef kinderen de kans om te stralen
Als de activiteiten van School en Omgeving aan de gang zijn, dwaalt Rob (Basisschool Wijzer) met nóg meer plezier door school dan normaal. “Er is zoveel plezier. We zien leerlingen krachtiger worden. Lekker bewegen bijvoorbeeld, zo belangrijk voor hun lichamelijke ontwikkeling. Of muziek maken, bewezen goed voor je hersenontwikkeling. Bij dramales leer je jezelf uiten en presenteren. Door kennis te maken met techniek, kunnen we leerlingen misschien warm maken voor een technisch beroep. Ze nemen er hoe dan ook wat van mee. Een meisje vertelde me dat wat ze hier had leren koken ook thuis voor mama had gemaakt. Geweldig toch”
“En als kinderen ontdekken wat ze echt leuk vinden en goed in zijn dan zijn er mogelijkheden om deze activiteiten voort te zetten, ook met een krappe beurs”.

Steunouders
Soms kan je wel wat hulp gebruiken bij de opvoeding. Anouk, moeder van een pittige dochter en een verlegen zoon klopte daarom aan bij Steunouders Almelo. Vrijwilliger Steunouder Geert vangt haar zoon Tom nu eens in de twee weken na school op. “Tom krijgt bij Geert alle aandacht en het is er rustig. Ik kan mijn dochter meer aandacht geven. Ik voel me sterker en ik zie aan Tom dat hij opener is en meer praat. Ook gaat hij meer met andere kinderen om. We zijn er heel blij mee”.
In 2025 zijn er 25 matches gemaakt.

Schools’s Cool
D. is mentor van een jongen uit groep 8, laten we hem Xavi noemen. Hij is 5 jaar geleden met zijn moeder uit een ander land gekomen, waardoor hij een taalachterstand heeft en in groep 8 van het speciaal basisonderwijs is geplaatst.
“Xavi en zijn moeder zijn allebei vrolijke mensen en waarderen mijn wekelijkse bezoekjes, dat geeft mij weer het fijne gevoel dat ik weer -meedoe- en iets kan betekenen voor een ander.
Ik heb X geholpen gratis lid te worden van de bibliotheek en nu leest hij, samen met zijn moeder, geregeld een boek. Dat verbeterd niet alleen zijn taalniveau, maar ook het hare. Zij wil ook liever ander werk dan schoonmaken. Daarnaast help ik Xavi wekelijks met zijn taaloefeningen en leg ik hem uit hoe je kunt leren, concentreren (geen piepende mobiel naast je), maar ook hoe logisch het is dat hij achterloopt en motiveer hem met zijn toekomstdromen.
Aan het begin van het jaar hebben we met zijn juffrouw gesproken en gaf ze hem nog een advies voor basisberoepsgericht niveau. Hij heeft onlangs zijn cito-toets gedaan en na een half jaar begeleiding zit hij nu al tussen kader en gemengde leerweg in. Ik ben reuze trots op hem!”